array(12) {
  [0]=>
  int(72931)
  [1]=>
  int(72925)
  [2]=>
  int(72926)
  [3]=>
  int(72927)
  [4]=>
  int(72928)
  [5]=>
  int(72929)
  [6]=>
  int(72930)
  [7]=>
  int(72932)
  [8]=>
  int(72933)
  [9]=>
  int(72934)
  [10]=>
  int(72935)
  [11]=>
  int(72936)
}

De rock ’n roll in de filosofie van Dick van Biemen

Het is kort na half vier, als ik zachtjes op de deur klop van de Wim Hofman zaal van ZB Planbureau en Bibliotheek van Zeeland. Dat is in de regel een tijdstip waarop je veel mensen ziet knikkebollen op vergaderingen, of ziet gapen tijdens lessen, maar van zulke vermoeidheid of verveling bespeur ik niets bij de zestien cursisten die op dat moment zitten te luisteren naar docent filosofie Dick van Biemen. Ze hangen nog net niet aan zijn lippen. Ik weet meteen: Dick is een goede verteller en de groep is betrokken. Na een welkomstgroet van Dick loop ik op mijn tenen naar een lege stoel en ik luister een kwartiertje mee.

Erfenissen van de verlichting
Ik hoor Dick vertellen over sociaal gedrag tijdens alledaagse gesprekken en over het wetenschappelijke niveau van zulke dialogen. Hij grapt dat hij oprecht verbaasd was dat iemand hem onlangs aansprak op zijn proefschrift, ‘Het cultuurbegrip van Emmanuel Levinas’, en er nog inhoudelijk op inging ook. Dat ervoer hij als een verademing. Ik hoor de cursisten diverse vragen stellen over de lesstof en kijk stiekem even bij mijn buurvrouw welk boek als leidraad fungeert voor de lessen. Het blijkt het ‘Erfenissen van de Verlichting – Basisboek cultuurfilosofie’, van René Boomkens te zijn. Ik moet toegeven dat ik er als buitenstaander niet meteen in slaag aan te haken bij de lesstof. Dick gebruikt veel verwijzingen naar eerdere lesstof en schuwt het gebruik van terminologie uit de filosofie allerminst. Desondanks begrijp ik wel goed waarover gesproken wordt. Het niveau van de cursus is hoog, maar niet onbegrijpelijk. Alles wordt rustig verteld en voor het beantwoorden van de vragen neemt Dick alle tijd. Moeilijk, maar helder.

Een wereld die te denken geeft
Als Dick na de les vertelt over zijn werk bevestigt hij mijn eerste indruk. De groep cursisten volgt zijn lessen al langere tijd. Dan hebben we het over zo’n 30 lesmiddagen van 2 uur. Het is een trouwe groep. Over het niveau zegt Dick dat hij werkt volgens de ‘cold turkey methode’. Hij gaat moeilijke woorden niet uit de weg. De context van het geheel zorgt uiteindelijk altijd voor verduidelijking. Dick verzorgt de cursussen filosofie al jaren voor de ZVU en doet dat met veel plezier. Niet voor het geld, maar vanuit zijn passie. Want dat is filosofie zonder meer voor hem: een passie. Als ik doorvraag legt hij uit dat hij zichzelf graag ziet als gids in een wereld die noodt tot nadenken.

Op zijn website denkweg.nl schrijft hij daarover:
“Wij leven in een wereld die te denken geeft. Niet dat er anders van denken geen sprake zou zijn, maar de wereld wekt ons denken uit de sluimer van een naïeve geborgenheid, waarmee ze het denken tot levensvoorwaarde maakt. Want, wat ademen is voor het lichaam dat is het denken voor de geest. Denken voedt het bewuste-zijn en zet aan tot oriëntatie op de werkelijkheid van het eigene temidden van het omvattende. Het vraagt naar wat wezenlijk is en verlangt waarheid omtrent de werkelijkheid van zijn en schijn. En al lijken de gestalten soms verwarrend, dan toch wil dit denken de werkelijkheid niet negeren maar in de ogen zien.”

Met een glinstering in de ogen vertelt Dick vervolgens over het eerder genoemde proefschrift, dat onder meer te koop is bij de Drvkkery. Het werk heeft een nogal specialistisch thema en we krijgen het gevoel dat het ook zeker geen eenvoudig boek is. Dick bevestigt het met een grijns. “Twee leden van de leescommissie van de universiteit haakten aanvankelijk af”. Dat zegt wel iets natuurlijk. Maar Dick promoveerde niet op zijn 70e om mensen te imponeren. Het promotietraject was vooral een persoonlijke uitdaging voor hem, die hem ook in staat stelde in dialoog te gaan met gelijkgestemden. Een voortvloeisel uit het traject is een aanstelling als geassocieerd onderzoeker bij Titus Brandsma Instituut in Nijmegen. Daar kan hij zijn geest blijven scherpen!

Universal Delight
Als Dick ook nog eens begint te vertellen over zijn betrokkenheid bij het filosofisch café in Middelburg vraag ik mezelf hardop af of hij ook nog andere interesses en bezigheden heeft. Dat Dick ook beeldend kunstenaar is had ik online al gelezen, maar wat doet een man als Dick nu nog meer? Tuinieren misschien? Dan zie ik opeens weer die glinsterogen. “Pop en Blues hebben ook nog altijd mijn interesse.” Dat vind ik best verrassend. Vraag me niet waarom, maar filosofie associeer ik sneller met klassieke muziek dan met genoemde stromingen.

Dan blijkt dat Dick in de jaren 60 deel uitmaakte van de Vlissingse formatie ‘Universal Delight’. Ons gesprek neemt dan opeens een andere wending. We praten over de Walcherse popcultuur van die tijd en over allerlei gemeenschappelijke bekenden uit de Zeeuwse muziekwereld. Ontzettend leuk. Dick belooft me ter plekke dat hij me een paar foto’s van toen zal mailen. Dat heeft hij gedaan. Ze zijn te mooi om niet te delen hier. Dick schreef er nog onder: “mogelijk was het optreden tijdens een schoolfeest in de toemalige HBS in Vlissingen, maar ik weet niet meer welk jaar.” Dat weet iemand anders wellicht nog. Maar die afsluiting van ons gesprek doet ons de eerste alinea van Dicks CV veel beter begrijpen:

“Als naoorlogse babyboomer beleefde Dick van Biemen zijn coming of age in de turbulente jaren zestig van de vorige eeuw. Popmuziek, vrije kunst en ‘eindeloos filosoferen’ vormden in die periode de levensbeschouwelijke opmaat voor een evangelisch engagement met praktisch sociaal-maatschappelijke impact.” Zó is dat ooit begonnen met Dick.

Prachtig. Er zit rock ’n roll in Dicks filosofie!

Meer lezen:
http://denkweg.nl/home

Gerelateerde verhalen

Afbeelding #000 voor het verhaal De Markt is De Stad! Een kijkje in de kraam van Arnold en Wil Oudsen
De Markt is De Stad! Een kijkje in de kraam van Arnold en Wil Oudsen

In april vorig jaar was Arnold Oudsen volop in het nieuws, omdat hij 80 werd, en door zijn collega’s van Weekmarkt Middelburg in het zonnetje werd gezet. Arnold is inmiddels de oudste […]

6 aug 2019
Afbeelding #000 voor het verhaal Zij zijn De Stad: Pollien van der Werff
Zij zijn De Stad: Pollien van der Werff

In de serie ‘Zij zijn De Stad’ deze week Pollien van der Werff, die als cursuscoördinator werkt voor de Zeeuwse Volksuniversiteit. De ZVU is gevestigd aan de Kousteensedijk, in het […]

23 apr 2019
Afbeelding #000 voor het verhaal Welkom bij de VOM, Bureau de Filosoof!
Welkom bij de VOM, Bureau de Filosoof!

Er zijn de afgelopen twee jaar veel verschillende soorten Middelburgse ondernemers lid geworden van de Vereniging Ondernemers Middelburg. We zijn dus best wat gewend, als het gaat om diversiteit. Maar […]

4 jun 2018
Afbeelding #000 voor het verhaal Een chocolademuseum in Huis 's-Hertogenbosch aan de Vlasmarkt
Een chocolademuseum in Huis ‘s-Hertogenbosch aan de Vlasmarkt

Afgelopen vrijdag is in het prachtige Huis ‘s-Hertogenbosch aan de Vlasmarkt Sjakie’s chocolademuseum (op Facebook Sjakie’s chocolademuseum, kunstgalerie, Rozentuin, snoepwinkel) geopend. Daar schreef de PZC al over in het artikel […]

22 apr 2018

Volgende verhalen

Afbeelding #000 voor het verhaal Politie Walcheren zegt het met bloemen
Politie Walcheren zegt het met bloemen

Voor ons was het verhaal van makker M. ’t mooiste Middelburgse verhaal van deze vriesmaandag, ondanks de tragische lading ervan. M. vertelde dat hij gisteren zijn hond ging uitlaten in […]

26 feb 2018
Afbeelding #000 voor het verhaal Middelburg verbouwt
Middelburg verbouwt

Het is ieder jaar weer aan de hand, in januari en februari: veel ondernemers in Middelburg verbouwen dan hun zaak, of veranderen van alles aan de inrichting. Gisteren deden we […]

27 feb 2018
Afbeelding #000 voor het verhaal Ruud de Bree slijpt er op los
Ruud de Bree slijpt er op los

Zijn er in Middelburg al plekjes waar bijna geschaatst kan worden? Wij hebben er geen weet van, maar Schoen & Sleutelmakerij Ruud de Bree heeft het er als schaatsenslijper druk […]

27 feb 2018