Geplaatst op 01 november 2018

De ZeeuwZe in 1906: een column voor de glossy van Rachelle Verhage

Ze had al langere tijd zin in om eens, zomaar voor een keertje, een eigen glossy uit te geven. Gewoon, om het platform De ZeeuwZe.nl te vieren. En dit jaar heeft Rachelle Verhage daad bij woord gevoegd. De Glossy is er nu, in een oplage van 2500 stuks. Ze is het (gratis) magazine nu zelf als een malle aan het verspreiden door de hele provincie. Liefhebbers kunnen in Middelburg in ieder geval een exemplaar scoren bij Zola Kids en bij Two Ladies Like etnisch wonen, advies & styling, in de Geerepassage.

Wij schreven ook een stukje voor Rachelle. Over de verschillen tussen de Zeeuwse dames van nu en die van 100 jaar geleden. Of zijn er vooral overeenkomsten? Check:

De ZeeuwZe in 1906

“Deze jonge dames kennen in ’t geheel geen beschroomdheid. Meer dan eene, die op mij afkwam met de handen in de zij, stond stil als ik haar aankeek, ging met een coquet airtje vóór mij staan en gaf mij door teekens te verstaan, dat een geldstukje haar niet onwelkom zou wezen.”

Het is zomaar een passage uit Door Holland met pen en camera, een boekje uit 1906. Het is misschien wel een beetje raar, dat ik bij de verjaardag van De ZeeuwZe moet denken aan zo’n oude tekst, maar die associatie is natuurlijk wel ergens op gebaseerd. In het boekje doet de Franse schrijver Georges Hamön nauwkeurig verslag van een bezoek aan Zeeland in die tijd. Hij legt de nadruk op de boeren en boerinnen die op een donderdag de weekmarkt in Middelburg bezoeken. De tekst, die is te vinden op gutenberg.org, staat vol met omschrijvingen die even ouderwets als prachtig klinken. Hij gaat in op de Zeeuwen in het algemeen (’Dit volk, met meel en vet gevoed, heeft geen zenuwen.’) maar ook op de mannen en vrouwen afzonderlijk, en op hun gedrag daar op de Markt.

Het is een fascinerend inkijkje, dat bij mij de vraag oproept in hoeverre de Zeeuwen van nu nog lijken op die van toen. Kennen ‘de onvervalste Zeeuwse meisjes’ van nu nog steeds ‘in ’t geheel geen beschroomdheid’? En is kleding nu nog net zo belangrijk voor hun uitstraling als toen? Die Fransman wond er in ieder geval geen doekjes om: ‘onbeduidend en bolbleek zouden die Hollandsche dames zijn zonder haar bijzondere kleeding.’

Nou, als je net als ik de ZeeuwZe.nl vanaf het eerste uur hebt gevolgd, dan krijg je het gevoel dat de Zeeuwse chicks van nu wel een beetje andere koek zijn dan de deernen van begin twintigste eeuw. Er zijn er nog steeds die trouwen en die gaan voor het gezin, maar dat ‘baren van nieuwe harten’ staat een dynamisch, zelfbewust en avontuurlijk leven niet in de weg. Niks geen gesjok in ‘gesloten jakje met het bruine juk op de schouders’: de dames van nu dansen van restaurant naar festival, en van een wild kinderpartijtje naar een hippe culikledingzaak. Ze zijn druk, maar ze vergeten de ontspanning beslist niet, integendeel zelfs. Ze lijken het zakelijke bestaan eerder om de vrije tijd heen te bouwen dan andersom. En gelijk hebben ze.

Maar toch, maar toch: als ik nog eens goed kijk naar de kiekjes van al die overgrootmoeders van de vrouwen van nu, zie ik nog parallellen genoeg. Veel van die boerinnetjes waren ook zelfbewust, zakelijk en trots op zichzelf. Ze hadden geen mobieltjes, geen kisten vol make-up of het geld om een paar keer per maand culinair los te gaan in een lokale herberg, maar ze wisten heel goed hoe ze zichzelf, ondanks – of dankzij – hun stevige Zeeuwse lichamen, mooi konden presenteren. Lees dat citaat bovenaan nog maar eens. Dat gaat dus over de boerinnetjes die in die tijd best op de foto wilden, maar alleen als daar voor betaald werd. Je zou hen kunnen zien als vroege voorloopsters van de blog- en vlogsterren van nu. De schrijver gaat dan verder: ‘Als ik beproefde haar onverwacht te kieken, stiet zij een kreet, van toorn uit en keerde mij met ostentatie den rug toe’. Het is taal uit een andere tijd, maar geloof het maar: de ZeeuwZe van weleer liet niet met zich spotten.

De ZeeuwZe anno 2018 evenmin. Zo gek veel is er nu ook weer niet veranderd. Of toch? Hamön schrijft ook nog dat ‘de Zeeuwsche vrouwen aanhoudend kostbare geheimen met zich rond schijnen te dragen, die zij enkel aan elkander kunnen openbaren achter een muur.’ Dat is nu wel anders. De geheimen worden nu online gedeeld, in de verhalen op het blog, Facebook en Instagram. Gelukkig maar. Want die verhalen van nu zijn de fascinerende inkijkjes voor over nog eens honderd jaar. Door Zeeland met pen en camera, editie 2018.

Gefeliciteerd!

Foto: Studio Ouiouiamour.


Delen op