Over de verdwenen bierbrouwerij en likeurstokerij onder de Lange Jan in Middelburg

Hebben jullie dat ook wel eens, dat je moet lachen om je eigen gebrek aan focus? Wij hebben dat regelmatig, kunnen we melden. Neem nu dit: afgelopen vrijdag waren we kort op bezoek bij B&B De Kaepstander, om kennis te maken met de nieuwe eigenaars, Christine en Bram Francke. Daar hopen we binnenkort op terug te komen hier, maar door wat we zagen en hoorden besloten we nu alvast een beetje te snuffelen in de geschiedenis van het gebied onder de Lange Jan.

Dan hebben we het over het Koorkerkhof, maar ook over oude en verdwenen straten als de Wal en de Oude en Nieuwe Kerkstraat. Dat vinden we extra interessant omdat een groot deel ervan voorgoed verloren is gegaan in de Tweede Wereldoorlog.

De verkenning ging aanvankelijk lekker vlot, maar het liep mis toen we in de Beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed op de eerste foto hieronder stuitten. Daar besloten we op in te zoomen, omdat we een gek gebouw zagen. We peinsden even, maar toen wisten we het opeens: dat moet de bovenkant zijn van de voormalige Brouwerij De Vijfhoek, die daar eeuwen stond. De foto is genomen in 1924, toen het pand fungeerde als likeurstokerij van de firma Denevers in de Lange Delft.

Wat is daar nu zo fascinerend aan? Van dat gebouw kennen we dus maar één foto, uit de collectie van de familie Denevers zelf. En juist die ene foto roept veel vragen op, over het hele gebied. En zo zitten we dus weer lekker te bladeren in dat mooie boek ‘Hop en Gerst veredeld’, van Toon Franken en wijlen Eric Hageman. Op de site van het Zeeuws Archief staat ook een passage:

“Dan De Vijfhoek, opgericht rond 1595 bleek dit al vrij snel een degelijke brouwerij. In de rekeningen van de Rekenkamer van Zeeland komt De Vijfhoek al in 1602 voor. Er werden toen diverse Bordeensche (Bordeaux) ocxhooffden (een inhoudsmaat) schipsbier geleverd ten behoeve van het krijgsvolk. Vele jaren lang was deze brouwerij vaste leverancier van de gewestelijke overheid. De Vijfhoek was bekend om zijn prinsesse-, gerste- en lagerbier. Deze laatste Middelburgse brouwerij staakte haar werkzaamheden in 1917, waarschijnlijk onder invloed van afzetstagnatie, een sterke grondstoffenprijsverhoging door de Eerste Wereldoorlog en een toenemende concurrentie van grotere brouwerijen als Heineken, Amstel en Oranjeboom.

Het gebouw van De Vijfhoek werd enige jaren later in gebruik genomen door wijn- en distilleerhandelsfirma Denevers, maar op 17 mei 1940 werd het pand, ten gevolge van oorlogshandelingen, door brand verwoest. Wat resteert zijn de gevelsteen, enkele roerhouten en enkele vatenstempels van De Vijfhoek, behorend tot de collectie van het Zeeuws Museum.”

En zo dwalen we steeds verder af van De Kaepstander zelf. Hoewel, opeens zien we dan ook weer een andere foto uit de jaren 20, waarop wijnvaten of biertonnen zijn te zien, voor de deur van dat wat nu Huis van Bloemen is. Te gek! Dat moet van Café De Lange Jan zijn geweest, dat daar in die tijd zat. Het uitzicht van de Kaepstander toen! En dat niet alleen: er was in die tijd ook een urinoir bij de koorkerk. Daar zien we ook voor het eerst een foto van. Maar op Middelburg Dronk maakten we er al eens melding van hoor.

Over focus gesproken.

Meer?

https://middelburgdronk.nl/wiki/Denevers

https://middelburgdronk.nl/wiki/Denevers/foto%27s

https://www.pzc.nl/walcheren/een-franse-handelsgeest-onder-de-lange-jan~a1647d5e/

https://middelburgdronk.nl/wiki/De_Lange_Jan

https://www.zeeuwsarchief.nl/blog/brouwerij-de-drye-tonnekens/

http://www.katpkn.xara.hosting/bierbrouwerijen-vijffhoeck.htm

https://middelburgdronk.nl/wiki/Urinoirs

Foto’s en uitsnedes: Middelburg Dronk, Beeldbank Zeeuws Archief, Boek Hop en Gerst veredeld, Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Volgende verhalen

Afbeelding #000 voor het verhaal 8ter de Maker: Mick Jansen met Young Villian & L.U.N.A.
8ter de Maker: Mick Jansen met Young Villian & L.U.N.A.

Mick Jansen kwam hier in het verleden al vaker voorbij, vooral met zijn werk vanuit Urban Umbrella. Het mooie van Mick is dat hij nooit alleen komt, hij werkt samen […]

25 mei 2020
Afbeelding #000 voor het verhaal Lieve Hemel verhuist naar Klein Vlaanderen, Jinc Optiek naar de Langeviele
Lieve Hemel verhuist naar Klein Vlaanderen, Jinc Optiek naar de Langeviele

Middelburgse verhuisberichten! Lieve Hemel verhuist van Langeviele 40 naar Klein Vlaanderen 91, het pand waar nu Taco Bongers is gevestigd met TB Tweedehands. In oktober komt daar Jinc Optiek voor […]

25 mei 2020
Afbeelding #000 voor het verhaal Op bezoek bij Scheldebouw in Middelburg
Op bezoek bij Scheldebouw in Middelburg

We vinden het tof, om zo nu en dan ook eens op bezoek te gaan bij Middelburgse bedrijven die er toe doen over de hele wereld.   Scheldebouw B.V. ís […]

25 mei 2020