array(4) {
  [0]=>
  int(50209)
  [1]=>
  int(50212)
  [2]=>
  int(50210)
  [3]=>
  int(50211)
}

Zee(uw)post 1672: Johannes d’Olijslager, de netwerker

In de reeks Zee(uw)post met Johan Francke van ZB deze keer:
‘…een vruchtbaer lant van suijckerriet.’ Johannes d’Olijslager netwerkt vanuit Suriname bij dominee Johannes de Mei (9 januari 1672).

Johannes d’Olijslager schrijft op 9 januari 1672 vauit de toenmalige Surinaamse hoofdstad Torarica aan ds. Johannes de Mey in Middelburg en verontschuldigt zich dat hij niet persoonlijk afscheid heeft kunnen nemen, doordat hij vaak buiten Middelburg was voor bezoeken aan pottenbakkers. d’Olijslager, zelf pottenbakker, is samen met zijn gezin op 5 september 1671 na een lange reis van vijftien weken gezond en wel in Suriname aangekomen.

Enkele zaken die opvallen aan deze brief zijn dat d’Olijslager hier duidelijk maakt hoe dunbevolkt de kolonie anno 1672 nog was, zowel wat de hoeveelheid kolonisten als aanwezige slaven op de plantages betreft. Alles moest nog worden opgebouwd, maar de nieuwelingen zien een land met grote mogelijkheden. Langs de rivier ligt ‘een vructhbaer lant van suijckerriet.’ d’Olijslager ziet perspectief voor een winstgevende exploitatie (‘schoone negotie’) voor Zeeland, zij het dat Suriname daarvoor op dat moment nog te weinig inwoners en slaven heeft. d’Olijslager maakt hier, net als in eerdere brieven een duidelijk eigen onderscheid in de bevolking tussen de kolonisten en de slaven: ‘Het mankeert hier al aen inwoonders ende ook noch aen neegros.’

d’Olijslager solliciteert openlijk naar de vacante post van secretaris van de kolonie en schakelt daarbij ook dominee Johannes de Meij (1617-1678) in. Deze De Mey neemt nu juist een opmerkelijke tussenpositie in binnen het debat over het geoorloofd zijn van slavenhandel.

In ‘Korte bedenckinghen over het koopen ende verkoopen der menschen’ zet hij zijn standpunten uiteen. Hij meende dat de slaven door de handel uiteindelijk een beter bestaan zouden krijgen, indien ze maar tot het christendom werden bekeerd. Wel was hij van mening dat een slaaf, eenmaal christen, op den duur ook lichamelijk vrij zou moeten worden. Hij was niet tegen het instituut slavernij op zich, maar verzette zich wel tegen de mensonterende toestand waaronder dit plaatsvond en ergerde zich vooral aan kooplieden die zich verrijkten aan deze handel.

De brief is te vinden op https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost-url/book/8a09019a-77a6-4286-de21-fda1e14f0004/2

Uitleg en achtergrondinformatie: https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost-url/brief-context/zp-brief-context-00300

Gerelateerde verhalen

Afbeelding #000 voor het verhaal Zee(uw)post: de sollicitatie van Johannis d’Olijslager in 1671
Zee(uw)post: de sollicitatie van Johannes d’Olijslager in 1671

Het was al even geleden, maar hier is weer een nieuwe aflevering met collega Johan Francke, die tekst en uitleg geeft bij brieven uit de collectie Zee(uw)post. Deze keer vanuit […]

12 nov 2021
Afbeelding #000 voor het verhaal Nieuwe uitgave ZB: Seneca die was trouwhertige
Nieuwe uitgave ZB: Seneca die was trouwhertige

Morgen, op 5 november, verschijnt een nieuw deel in de PPF-reeks van ZB. Het deeltje heeft als titel ‘Seneca die was trouwhertige.’ Het is inmiddels het achtste deel in de […]

4 nov 2020
Afbeelding #000 voor het verhaal Het hart dier wereld: een nieuwe literaire stadswandeling door Middelburg
Het hart dier wereld: een nieuwe literaire stadswandeling door Middelburg

Tijdens Middelburg Boekenstad, afgelopen zondag, hadden we het evenement helemaal gemist: de presentatie van de nieuwe, Literaire Stadswandeling ‘Het hart dier wereld’. Daarom spraken we gisteren alsnog even af met […]

10 mei 2018
Afbeelding #000 voor het verhaal Middelburg en het gesjoemel met de stadsvlag
Middelburg en het gesjoemel met de stadsvlag

Het is een goed vlaggenjaar voor Middelburg. Vooral die rode stadsvlag met de gouden burcht doet het prima, die zie je overal. In april was er een kleine rel over […]

14 aug 2017

Volgende verhalen

Afbeelding #020 voor het verhaal Op bezoek bij Galerie Blauwe Hope aan de Seisweg
Op bezoek bij Galerie Blauwe Hope aan de Seisweg

Wat is dat toch met sommige straten in Middelburg? Neem nu de Seisweg: dat is een prachtige, lange straat, met een hele rijke geschiedenis. Als we het ons goed herinneren […]

21 nov 2021
Afbeelding #004 voor het verhaal De sfeer erin houden
De sfeer erin houden

In deze periode van het jaar doen veel ondernemers in Middelburg hun uiterste best om de binnenstad, voor eigen rekening, gezellig te maken. We schreven recent al over de start […]

22 nov 2021
Afbeelding #006 voor het verhaal Nieuwbouw Joint Research Center Zeeland in Middelburg bereikt hoogste punt
Nieuwbouw Joint Research Center Zeeland in Middelburg bereikt hoogste punt

We schreven nog niet zo gek veel over het Joint Research Center Zeeland (JRCZ) dat momenteel wordt gebouwd aan het Groene Woud. Dat betekent niet dat we het niet interessant […]

23 nov 2021